Kata gård

Over Kata gård

Direct naast de kloosterkerk van Varnhem vindt u Kata gård. Hier hebben archeologen van onder andere het Västergötlands museum opgravingen verricht die een volledig nieuw deel van de geschiedenis van Västergötland hebben onthuld. De vondsten vertellen een fascinerend verhaal over de tijd vóór de 12e eeuw, toen de monniken zich hier vestigden en het klooster in Varnhem bouwden.

VIKINGTIJD WORDT MIDDELEEUWEN

Toen de archeologen met hun opgravingen begonnen, bleek al snel dat de plek een belangrijk deel van de geschiedenis herbergde, niet in de laatste plaats over de overgangsperiode tussen de Vikingtijd en de middeleeuwen; de tijd waarin het christendom naar Västergötland kwam.

De geschiedenis van de plek gaat ver terug tot de ijstijd en de vele graven in het gebied getuigen ervan dat hier al heel lang mensen wonen. De nieuwe vondsten tonen aan dat men al in de 10e eeuw begon met christelijke begrafenissen. Dit historische gegeven heeft ertoe geleid dat de geschiedenis van Zweden en Västergötland gedeeltelijk herschreven moest worden. Het lijkt er dus op dat men hier al generaties lang als christenen leefde, nog voordat Olof Skötkonung zich in Husaby liet dopen.

KERKRUÏNE

De archeologen hebben onder andere een zogenaamde eigenkerk (boerderijkerck) uit de Vikingtijd opgegraven met een bijbehorende begraafplaats die hier dus al in de 10e eeuw bestond. De ruïne die er nu nog staat is van een stenen kerk, maar men vermoedt dat er daarvoor ook een houten kerk op deze plek heeft gestaan. De kerkruïne bevat tevens een crypte die wel eens de oudste bewaarde kamer van Zweden zou kunnen zijn.

WAAROM WORDT DE PLEK KATA GÅRD GENOEMD?

Archeologen vonden een bijzonder graf op de locatie. Het graf had een prachtige grafsteen met runen erop. De tekst luidde: ”Kättil heeft deze steen geplaatst voor Kata, zijn vrouw, de zus van Torgils”. Hiermee kreeg men direct de namen van degenen die hier ooit woonden.

Het graf met de grafsteen en de runeninscriptie lag direct tegen de noordzijde van de kerk en bestond uit een gemetselde kist van kalksteen. De vondsten ter plaatse getuigen ervan dat het graf toebehoorde aan een belangrijk persoon met grote invloed en macht.

Kata bleek 160 cm lang te zijn geweest en werd bij haar overlijden geschat op een leeftijd van 30-35 jaar, in de eerste helft van de 11e eeuw. Zij was de eigenaresse van wat men de herenboerderij van Varnhem noemt. Daarom is er vandaag de dag voor gekozen om haar naam aan de opgravingsplek in Varnhem te geven.

BEZOEK KATA GÅRD

De kloosterkerk van Varnhem en de kloosterruïnes zijn op zichzelf al een uitstapje waard, maar tegenwoordig kunt u ook een informatiecentrum bezoeken en de kerkruïne bewonderen. De tentoonstelling ”Christelijke Vikingen in Varnhem” vertelt het verhaal van de kerkruïne en de crypte.

Kata gård is geopend van maart (ongeveer wanneer de kraanvogels bij het Hornborgasjön arriveren) tot een eind in de herfst. In het Västergötlands museum in Skara zijn een model van Kata en diverse vondsten tentoongesteld.